@wszuwarach

Jak powstaje batik?

Porady , Twórcy | 2019-06-17

Jak powstaje batik?

Co to jest batik i jak się go robi? W skrócie to malowanie woskiem po tkaninie, a następnie farbowanie jej na różne kolory. Efekty bywają bajkowe.

Nakładany podczas batikowania wosk zapobiega wnikaniu farby w materiał, więc pokryty nim obszar nie zmienia koloru. Jedna warstwa po drugiej pokrywa tkaninę, tworząc barwny obraz. Farba rozlewa się dość chimerycznie, wyszukując szczelin w wosku. A że wysychający wosk lubi pękać, barwnik wkrada się ochoczo we wszelkie kanelury i żłobienia.

W trakcie pracy nie wiadomo jak batikowy obraz będzie wyglądał finalnie. Wszystko okaże się dopiero po zdjęciu wosku. Wtedy twórcę batikowej pracy czeka zachwycający efekt, albo spektakularna porażka.

Podczas batikowania płynny wosk można nakładać pędzlem, stemplem albo specjalnym metalowym pisakiem. Niektórzy artyści wymyślają swoje własne metody malowania. Np. malarka  Wilga Badowska do tworzenia batikowych obrazów wykorzystuje pastele. Jej prace na jedwabiu, ręcznie oprawiane w tkaniny przez Ewę Kaczyńską, możecie kupić w Szuwarach.

Zobacz batikowe prace dostępne w Szuwarach

Skąd pochodzi batik? Technika malowania tkanin woskiem i farbowania przyszła do nas z dalekiego wschodu. Jednak od wieków na terenie Polski batikowanie stosowano do barwienia jajek. Takie pisanki to element dziś wiązany przede wszystkim z Wielkanocą, ale ich tradycje sięgają jeszcze czasów pogańskich.

Słynne są batikowe tkaniny tworzone w Indonezji, na których każdy szczegół ma znaczenie. Na podstawie sposobu farbowania, można nawet stwierdzić z jakiej rodziny pochodził, w jakim był wieku i jaki status społecznej miał właściciel tkaniny. Batikowanie popularne było od Jawy, przez Indie, aż do Chin. Do Europy technika malowania woskiem trafiła w  XIII wieku za pośrednictwem Jedwabnego Szlaku. 

Obraz batikowy do powieszenia na ścianie przedstawiający jamnika. Autor Wilga Badowska i Ewa Kaczyńska

Tkanina batikowa do powieszenia na ścianie przedstawiająca psa - jamnika. Obraz malowany woskiem i farbowany przez Wilgę Badowską, oprawa z materiału ręcznie szyta - Ewa Kaczyńska

Obrazy wykonane techniką batikową autorstwa Wilgi Badowskiej. Oprawa Ewa Kaczyńska

Ile kosztuje batik? Stosowanie naturalnych barwników sprawiało, że w dawnych czasach batikowanie było procesem bardzo żmudnym i długotrwałym. Czasem tworzenie jednej tkaniny trwało całe miesiące. Batik był więc wręcz bezcenny - na barwione tą techniką stroje stać było tylko najbogatszych. Wiele się zmieniło, gdy wynalezione zostały sztuczne barwniki - czyli w XIX wieku. Farbowanie okazało się dużo prostsze i tańsze, chociaż dalej kluczowe były umiejętności artysty.

Poznaj ewę - artystkę i krawcową, która oprawia batiki 

W Polsce batik stał się popularny na początku XX wieku za sprawą wystawy tkanin pochodzących z Jawy. Twórcy krakowscy tak zachwycili się egzotyczną ornamentyką, że zapragnęli sami spróbować tej techniki. Kursy batiku stały się wtedy popularne, a wśród bohemy zapanowała moda na kolekcjonowanie sztuki wschodu. Batiki zaczęły zdobić polskie domy. Techniką batikową farbowano nie tylko tkaniny, ale też ceramikę, tapety czy drewno i meble. Modne stały się codzienne dodatki z batkiowanych tkanin - zakładki do książek, szale, obrusy czy abażury.

Batik tak zadomowił się w polskim środowisku artystycznym, że prace w tej technice wystawiane były jeszcze przed wojną  m.in. w warszawskiej Zachęcie. Zaś w Krakowie batikowania obowiązkowo uczyli się studenci wszystkich szkół artystycznych (aż do lat 60-tych). Powstał nawet unikatowy styl batiku, zwany jawajsko-krakowskim.

Jak dbać o batik? Nie należy prać go w wodzie, czyszczenie tylko chemiczne. Dozwolone jest delikatne prasowanie, ale po lewej stronie, żeby nie zostawić świecących śladów na tkaninie. 

Pisanka zdobiona ręcznie metodą batikową w jaskółki - słowiański symbol wiosny  Pisanka ręcznie zdobiona metodą batikową w jaskółki - słowiański symbol wiosny.

Dodaj komentarz

 (z http://)

Poczytaj w Szuwarach